1 Nisan sabahı: Çin-Pakistan 5 maddelik ateşkes planı piyasaları hareketlendirdi; BIST-100 +%1.30 ile 12.791 puandan kapandı. Çin ve Pakistan Dışişleri Bakanları 31 Mart’ta Ortadoğu’da barış için ortak bir beş maddelik barış inisiyatifi açıkladı: i) anlık ateşkes, ii) kritik altyapıya saldırıların sona erdirilmesi, iii) Hürmüz Boğazı’nın normal ticarete açılması, iv) insani yardım erişimi ve v) müzakerelerin başlatılması. Trump “diplomasinin iyi gittiğini” söylemekle birlikte resmi onay vermedi. Bu gelişme, Brent petrol fiyatında gevşemeye neden olsa da Trump’ın askeri harekatı birkaç hafta içinde sonlandıracağını açıklamasıyla 105 doların altına gerileyen Brent petrol fiyatı yeniden 107 doların üzerine çıktı. Başarılı bir ateşkes Brent’i ilk etapta 90–100 dolar/varil bandına çekerek Türkiye’nin cari açık baskısını bir parça hafifletecektir.
Kritik veriler ve piyasa durumu: Bugün Euro Bölgesi ve ABD’den imalat PMI verileri önemli olacak. Japonya 53.0’ten 51.6’ya geriledi. ABD’de ve Euro Bölgesi’nde düşüş beklentisi var. Ayrıca ABD’de bugün TSİ 15:30’da açıklanacak perakende satışlar ve 17:00’de açıklanacak ISM İmalat PMI (beklenti: ~52.0) ve 15:15’te ADP istihdam verisi (önceki: +63K, beklenti: 40K) Cuma günkü tarım dışı istihdam verisi öncesi sinyal etkisi büyük veriler. TCMB dün döviz karşılığı TL swap ihalesine başladı. 1 ay ve 1 hafta vadeli ihalelerle 4.9 milyar dolarlık swap gerçekleşti. TL likiditesi sıkışıklığı bankacıları faiz artırmaya itiyor. Bankacılar ticari kredi faizlerinin %52.0’ye, mevduat faizlerinin %45.0’e yaklaştığını belirtiyor. TCMB’nin swap adımı bir parça rahatlama getirebilir ancak savaşın uzaması rahatlamayı da geciktirecektir. TCMB rezervlerinde erime devam ediyor. Banka’nın net döviz pozisyonu 9.6 milyar dolara geriledi. (detaylı açıklama aşağıda). 2 yıllık gösterge tahvilde bir haftada ilk düşüş. 23 Mart’tan beri %40,0’üzerinde seyreden ve 30 Mart’ta %42,77’ye kadar yükselen 2Y gösterge tahvilin faizi dün %42,06’ya geriledi. Şubat’ta 9 milyar dolar dış ticaret açığı, 12 aylık toplam açık 93 milyar dolardan 94.2 milyar dolara geriledi. İşsizlik oranı %8.5 olurken atıl işgücü oranı %29.8’den %29.9’a yükseldi. Hazine Nisan’da 480,1 milyar TL iç borçlanma yapacak, 505,4 milyar TL geri ödeyecek. Nisan’da borç çevirme oranı %95, Mayıs’ta %108’e çıkacak.
Yurt içi takvim ve TCMB politika görünümü: Mart TÜFE (3 Nisan) ve İSO PMI (bugün) kritik. TCMB politika faizi %37 (12 Mart PPK kararı), fonlama faizi %40 (sonraki PPK 22 Nisan’da). Şubat 2026 TÜFE: yıllık %31.53. 100 dolar üzeri kalıcı petrol fiyatı enflasyonu %30’un altına çekmeyi zorlaştırır. Bu baskı, hâlâ piyasalara yansımayan bir Nisan PPK faiz artırımı ihtimalini gündeme getirebilir. Bugün açıklanacak İSO İmalat PMI (Şubat: 49.3, beklentimiz zayıflaması), 3 Nisan TÜFE, ABD tarım dışı istihdam ve 6 Nisan Trump son tarihi; gelecek beş günün belirleyici risk unsurları olmaya devam ediyor.
TCMB Döviz Swap Sinyali — Rezerv Erozyonu Kritik Seviyeye Ulaştı
TCMB 31 Mart 2026’da 4,9 milyar dolar tutarında döviz swap işlemlerine başladı. Net döviz pozisyonu Şubat 2026’den bu yana 60 milyar dolar bozularak 9,6 milyar dolara geriledi ve 19 Mart 2025 turbülans döneminde oluşan 7,8 milyar dolarlık kritik destek seviyesine yaklaşmış oldu. 5Y CDS 300 baz puan üzerinde, USDTRY ise 44,436’da işlem görmekte olup, bu fiyatlamalar ABD-İran askeri çatışmasının tırmanışı ve Hormuz Boğazı’ndaki kesinti riskine dayanan süregelen dış dengesizliği yansıtmaya devam ediyor.
Rezervlerdeki erimenin birkaç ana nedeni var: i) yabancı yatırımcıların geniş jeopolitik şok ortamında gelişen GOP riskinden kaçınması sonucu portföy çıkışları; ii) Hürmüz Boğazı’ndaki kesinti ve enerji maliyeti şoklarına karşı Türk şirketlerinin hedging amaçlı döviz talebi; ve iii) TCMB’nin enerji ithalatı finansmanını rezervler kanalıyla örtülü olarak desteklemesi. Swap işlemlerinin başlatılması oluşan TL likiditesi sıkışıklığına karşı bankalara geçici bir rahatlama imkanı sunarken rezervlerde de geçici bir artışa neden olacak. TCMB’nin, Mart 2024 yerel seçimleri dönemindeki -70 milyar dolarlık net döviz pozisyonundan +80 milyar dolara dönmesi Banka’ya bu dönemde yeterli manevra alanı yarattı. Ancak negatif bölgeye dönüş yeniden ödemeler dengesi krizi tartışmalarını tetikleyen kredi derecelendirme kuruluşlarından görünüm revizyonu ya da not düşüşü beklentilerini tetikleyebilir, bu da Türk varlıklarından çıkışı tetikler. 300+ baz puan üzeri CDS + net döviz pozisyonunun 7,8 milyar dolara yaklaşması Türkiye’nin bu tarafta alanının daraldığına işaret ediyor.
Bu koşullar altında istikrar için iki olası yol bulunuyor: ya ABD-İran çatışmasında gerginlik azalması, Hürmüz kaynaklı risk primini ve rezerv düşüşünü durdurur (bizim temel senaryomuz), ya da TCMB giderek daha fazla aracı devreye sokar— zorunlu karşılıklar, yurt dışı swap ya da agresif bir parasal sıkılaştırma. Jeopolitik istikrar rezervleri hemen geri kazandırmaz ancak kanamayı durdurur. Sürdürülebilir bir ateşkes sinyali olmaması durumunda net döviz pozisyonunun bir hafta içerisinde eksiye döndüğünü görebiliriz.
Ana Veriler: Net döviz pozisyonu 9,6 milyar dolar (Mart 2026 sonu) | Aylık gerileme 60 milyar dolar (Şub–Mar 2026) | Destek seviyesi 7,8 milyar dolar (Mart 2025 düşüğü) | CDS 300 baz puan | USDTRY 44,436
Grafik Referansı: Net döviz pozisyonu erozyonu grafiği, 19 Mart türbülansı zirvesinden mevcut seviyeye düşüşü, ayrıca pozisyonlar kötüleştikçe artan günlük oynaklığı göstermektedir.