2 Nisan sabahı: Trump’ın “İran’a son derece sert vurulacak” açıklaması, önceki günün risk-on rallisini tamamen tersine çevirdi — S&P 500 vadeli işlemler -%1,36 (6.528), NASDAQ -%1,72 (23.778), Brent %6,6 artışla ~108 dolara fırladı. Trump, 1 Nisan gecesi ulusal hitabette ABD’nin İran’a “son derece sert” vurmaya devam edeceğini ve operasyonun önümüzdeki 2–3 hafta içinde tamamlanacağını açıkladı; bu açıklama önceki günün -%5,26 Brent düşüşünü (104,86 dolar kapanışı) tam tersine çevirdi. Asya piyasaları Trump açıklaması öncesinde güçlü kapandı — Nikkei 225 yaklaşık 53.506 seviyesinde, Hang Seng +%2,04 ile 25.294 puan — ancak konuşma sonrasında Nikkei yaklaşık -%1,4 geriledi, Kospi -%2,82 ile en sert değer kaybeden piyasa oldu. ABD 10Y faizi bir önceki günün 4,34% seviyesinden 4,37%’ye yükselirken altın, petrol ile eş zamanlı yükselişini sürdürerek 4.723 dolara (gün içi aralık: 4.662–4.733) ulaştı — bu iki varlığın aynı anda yükselmesi ateşkese dair güvenilirlik boşluğuna işaret ediyor. Bugün önemli olabilecek bir başka gündem tarifelerle ilgili. Donald Trump, 2 Nisan’da ticaret ortaklarına karşı iki aşamalı tarife rejimi planlıyor; bu kapsamda Bölüm 301 soruşturmaları başlatırken, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası veya 1930 Tarife Yasası’nın 338. maddesiyle acil %50’ye varan gümrük vergileri uygulayabilir. Özellikle araç ithalatına hemen vergi getirilmesi gündemde olup, Trump bunu Pazartesi günü “önümüzdeki birkaç gün içinde” duyurabileceğini belirtti. Amaç, vergi indirimleri için gelir sağlamak ve yasal çerçeveyi güçlendirmek, pazarlık kozundan ziyade hızlı gelir odaklı bir yaklaşım izleniyor.
Türkiye piyasaları için kritik faktörler: USD/TRY 44,49 ile Mart rekoruna (44,10) yakın seyrediyor; BIST-100’ün 12.791 kapanışından bugün güçlü açılma ihtimali düşük, 12.500 kritik destek seviyesi. Döviz cephesinde USD/TRY’nin 44,60 üzerinde kalıcı yerleşmesi yeni bir TCMB müdahale eşiğine işaret ederken 5Y CDS spreadinin ~304 baz puan’da seyretmesi (savaş öncesi ~234 baz puan) risk priminin henüz tam olarak normalize olmadığını doğruluyor. 1 Nisan’da açıklanan ADP Mart istihdam verisi (+62K gerçekleşme, +41K beklenti), Fed’in faiz indirim takvimini geri öteledi; S&P Global Üretim PMI’ı ise 52,4 ile Haziran 2024’ten bu yana en güçlü okumayı verdi. Bu iki veri bir arada dolarda güç-kazanma baskısını sürdürüyor ve EUR/USD’nin 1,1483’e (haftalık zirve: 1,1624) gerilemesine katkıda bulunuyor.
TCMB politika görünümü ve bu haftanın kritik takvimi: 3 Nisan Mart TÜFE verisi ile 6 Nisan Trump Hürmüz son tarihi haftanın iki belirleyici riski; 22 Nisan PPK’da faiz indirimi senaryosu güç kaybetmeye devam ediyor. TCMB politika faizi %37 (12 Mart PPK’da ilk bekletme), etkin fonlama faizi repo süspansiyonu nedeniyle ~%40. Yarın (3 Nisan) açıklanacak Mart TÜFE’si Şubat’ın %31,53 YoY bazı üzerinden değerlendirilecek; savaş döneminde Brent’in ortalama 105–110 dolar seyretmesi (%40+ savaş primi) başlık enflasyona yaklaşık 90–120 baz puan ek basınç ekliyor, USD/TRY’nin Mart ortalamasındaki yaklaşık %5–7 değer kaybı ise ithalat fiyatlarını etkiliyor. Brent’in 108 dolar seviyesinde kalması halinde yıllık cari açığa yaklaşık 14–17,5 milyar dolar ek yük binmekte; bu makro baskı ortamında 12.500 BIST desteği ile 44,60 USD/TRY seviyesi günün kritik eşikleri olmaya devam ediyor.
Özlem Derici Şengül — SPINN Consulting
https://ozlemdericisengul.github.io/spinn-dashboard/